Chrzan jak wiadomo jest warzywem bardzo znanym na całym świecie ze swojego ostrego smaku i zapachu. Jest używany od tysięcy lat, jako przyprawa do wielu dań, ale także jako środek leczniczy. Korzeń zawiera wiele związków, które mogą zapewnić wiele zdrowotnych korzyści takich jak działanie przeciwbakteryjne i przeciwnowotworowe.

Zapraszamy do zapoznania się z naszym artykułem gdzie dowiesz się wszystkiego na temat chrzanu, na temat składników odżywczych, korzyści jego zastosowania, a także skutków ubocznych stosowania chrzanu.

Chrzan jest uważany, że powstał w Europie wschodniej. Jest to warzywo krzyżowe obok musztardy, wasabi, kapusty, brokułów i jarmużu.

Ma długi biały korzeń i wielkie zielone liście. korzeń i zielone liście. Gdy korzeń jest ścinany, enzym rozkłada związek zwany sinigriną na olej musztardowy. Olej zwany jest jako izotiocyjanian allilu i to właśnie on nadaje zapach i smak, który może podrażniać oczy, nos i gardło. W Polsce używa się chrzanu jako dodatek do potraw w formie tartej lub konserwowanej w occie, soli lub cukrze. Jest powszechnie dodawany do majonezu lub śmietany jako sos chrzanowy. Chrzan jest często mylony z wasabi, który jest przyprawą która jest używana w japońskiej kuchni. Tak naprawde wasabi to Japoński chrzan z domieszką zielonego barwnika, który nadaje zielony kolor. Prawdziwe wasabi ma zielony kolor i pochodzi z innej rośliny.

Właściwości lecznice

Chrzan już nawet w niewielkich ilościach może zapewnić kilka korzyści zdrowotnych.

  1. Może mieć działanie przeciwnowotworowe – Glukozynolany i izotiocyjaniany zawarte w korzeniu mogą wspomóc organizm w walce z rakiem poprzez hamowanie wzrostu komórek rakowych, a także wspomaganie w uśmiercaniu właśnie komórek rakowych. Związki zawarte w chrzanie takie jak sinigrin mogą działać jako przeciwutleniacze, a także zwalczyć uszkodzone komórki przez wolne rodniki. Jak wiadomo z poprzednich artykułów, że właśnie wolne rodniki zwiększają ryzyko chorób w tym raka. Badania na probówkach sugerują, że chrzan zapobiega rozwojowi raka okrężnicy, płuc i żołądka. Peroksydaza enzym, który jest zawarty w korzeniu pomaga aktywować i wzmacniać związek przeciwnowotworowy, który atakuje komórki raka trzustki. Wyniki tych badań wyglądają obiecująco , niestety potrzebne są dalsze badania.
  2. Posiada właściwości przeciwbakteryjne takie jak Izotiocyjanian allilu, olej który jest uwalniany po wycięciu korzenia. Badania potwierdzają, że może pomóc zwalczać bakterie takie jak E.coli, H. pyroli i salmonella. Badania przeprowadzone na probówkach wykazały, że izotiocyjaniany zapobiega rozwojowi 4 rodzajów grzybów, które mogą prowadzić do przewlekłych infekcji. izotiocyjaniany mogą wiązać się z enzymami, które mogą zapobiegać wzrostowi komórek bakteryjnych.
  3. Poprawienie zdrowia układu oddechowego – Spożywanie chrzanu powoduje pieczenie w zatokach, nosie i gardle, dlatego stosuje się go w celu zwalczenia przeziębienia i problemów z oddychaniem. Badanie przeprowadzone na 1500 osobach wykazało, że suplementy zawierające 80 gran suszonego chrzanu chrzanu działało jak naturalny antybiotyk, który wspomagał leczenie ostrych infekcji zatok i zapalenia oskrzeli.

A także wpływa na leczenie poniżej wymienionych chorób:

  • Zatrzymanie płynów (obrzęk).
  • Kaszel.
  • Ból stawów i mięśni.
  • Zaburzenia pęcherzyka żółciowego.
  • Ból nerwu kulszowego.
  • Kolka.
  • Robaki jelitowe

Składniki odżywcze

Zwykle chrzan jest stosowany w małych ilościach, dlatego typowa porcja zawiera bardzo niską zawartość kalorii. Chrzan jednak zawiera kilka minerałów i związków roślinnych.

Już jedna łyżka stołowa ( około 15 gram) zapewnia:

  • 7 Kalorii
  • 1 gram Białka
  • 1 gram Tłuszczu
  • 2 gramy Węglowodanów
  • 0,5 grama Błonnika

Zawiera również niewielkie ilości

  • Wapnia
  • Potasu
  • Magnezu
  • Kwasu foliowego

Co więcej, to pikantne warzywo jest bogate w różnorodne zdrowe związki roślinne, w tym glukozynolany, które rozkładają się na izotiocyjaniany i mogą chronić przed rakiem, infekcjami i chorobami mózgu

Efekty uboczne

Istnieją informacje na temat spożywania dużej ilości chrzanu w diecie lub jako suplementu. Jak wiadomo chrzan ze względu na swój ostry smak i zapach powinien być spożywany w małych ilościach. Duża ilość chrzanu może podrażnić usta, noc lub żołądek. Szczególnie może być uciążliwy dla osób z wrzodami żołądka, problemami trawiennymi jelit. Niestety nie posiadamy żadnych informacji czy chrzan może być niebezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci.

Uprawa chrzanu

Chrzan lubi miejsce w pełnym słońcu , ale trochę cienia mu nie zaszkodzi. Jeżeli chodzi o glebę chrzan może rosnąć w każdej glebie, ale lubi podmokłe warunki. Zanim zasadzisz chrzan zastanów się nad odpowiednim miejscu, ponieważ jeżeli raz zasadzisz chrzan nie powinieneś go przenosić ponieważ chrzan sam będzie rozrastał.

Sadzenie chrzanu

Wyhoduj chrzan z roślin lub sadzonek najlepiej wiosną lub jesienią. Ciężko będzie Ci znaleźć nasiona ale możesz użyć korzenia, które możesz dostać na prawie każdym targowisku rolniczych, supermarketach lub szkółkach. Zazwyczaj kupując sadzonki są przycięte i gotowe do sadzenia. Jeżeli jednak kupisz nie przycięty korzeń powinieneś odciąć kawałek korzenia z góry część, którą możesz użyć w kuchni, gdzie dolną część użyjesz do sadzenia. Poluzuj glebę na głębokości 25 cm i dodaj kompostu. Najlepiej jeżeli chcesz zasadzić więcej chrzanu upewnij się aby zachować odstęp około 60 centymetrów. Największym problemem ogrodnika, który chcę uprawiać chrzan jest kontrolowanie rozprzestrzeniania się. Najważniejsze aby podczas zbioru należy się upewnić, że wykopiemy całego korzenia. Najważniejsze aby nie wyrzucać korzeni gdzie popadnie bo z tego kawałka korzenia może na następny rok wyrosnąć kolejny krzak chrzanu i takim sposobem może się rozsiać po całym ogrodzie.

Zbieranie chrzanu

Pierwszym zebranym chrzanem możesz się już cieszyć po roku od posadzenia chrzanu. Aby usunąć cały korzeń należy odkopać glebę wokół głównego korzenia, aby upewnić się że usuniemy boczne korzenie. Niektórzy uważają, aby uzyskać najlepsze plony należy zebrać chrzan po tym jak mróz zabije liście. Korzeń w lodówce możemy przechowywać 3 miesiące a nawet dłużej. Wskazówka dla początkujących:

Aby uzyskać gładsze, prostsze i grubsze korzenie chrzanu, należy usunąć kiełki liści, które wyrastają nad ziemią. Kiedy roślina ma około 15 cm wysokości należy usunąć kiełki i pozostawić tylko ze 4.

Jak zrobić domowy chrzan tarty?

Jak wiadomo w Polsce chrzan jest najważniejszym składnikiem ćwikły, ale jeżeli chcemy świeży chrzan dodać do innych potraw, należy kupiony lub ze swojego ogródka chrzan obrać. Następnym krokiem będzie pokrojenie go na małe kwadraciki. Im mocniejszy jest chrzan tym bardziej odczuje to nasz nos, oczy i zatoki . Następnie należy dobrze zbendowac w blenderze nasz chrzan. Później dodajemy ocet i sól, aby nasz chrzan zachowywał świeżość na długie tygodnie. Jeżeli chcemy aby nasz chrzan był bardzo mocny poczekajmy z dodaniem octu. Dlatego im zwlekamy z dodaniem octu tym bardziej mocniejszy będzie nasz chrzan.

Jajka z chrzanem

Jednym z przepisów jest

  • 5 jajek
  • mały słoik chrzanu
  • Kilka łyżek śmietany ( ja używam 18-stki)
  • Sól, pieprz do smaku

Jajka gotuje, obieram, i miele w blenderze, dodaje chrzan, śmietanę i doprawiam do smaku.

Kolejnym przepisem jajka z chrzanem jest

  • 7 jajek
  • chrzan
  • sól, pieprz

Jajka gotuje na twardo. Później kroje je na połówki wzdłuż. Żółtka wyciągam i rozdrabniam je, ale nie w blenderze ponieważ chcę mieć małe kawałki żółtka, które zmieszam z chrzanem. Dodaje je sól i pieprz i sól dla smaku. Później wystarczy nam nadziewać białka naszą chrzanową mieszanką. Czasami jeszcze dodaje szynkę pokrojoną w maleńkie kwadraciki do naszego farszu.

Ja osobiście staram się dodać trochę zieleni do smaku i przyozdobienia. Proszę pamiętać, aby chrzan nie był zbyt rzadki. Smakuje świetnie jako dodatek do wyrobów mięsnych, kanapek i innych potraw.

Ćwikła z chrzanem

Do zrobienia chrzanu potrzebne nam będzie :

  • Buraczki ze 3 sztuki
  • starty chrzan około 3 łyżek
  • 1 łyżeczka soku z cytryny
  • sól
  • cukier

Przepis jest banalnie prosty. Ugotowane wcześniej buraczki obieramy ze skóry, ścieramy na tarce . Następnym krokiem będzie pokropienie sokiem z cytryny lub octem oraz dodanie soli i cukru do smaku. Należy uważać z cukrem aby nie przesadzić. Dodajemy szczyptę cukru. Ćwikła jest najlepsza jak trochę poleży w słoiku parę dni , gdzie wszystkie smaki się przeżrą.